คำตอบสั้น
ยอดขายหนังสือไม่เท่ากำไร เพราะเงินทุก 100 บาทที่ขายได้ต้องหักค่าคอมนายหน้า ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม ค่าพิมพ์ ค่าคลังและส่งของ VAT และค่าแอดก่อน โครงสร้างที่ผมใช้บน TikTok จะเหลือกำไรประมาณ 30–40 บาท และต้องแบ่งส่วนหนึ่งไปยิงแอดอีก
สรุปประเด็นสำคัญ
- ยอดขายคือเงินที่ลูกค้าจ่าย กำไรคือเงินที่เหลือหลังหักทุกช่อง สองอย่างนี้ห่างกันมาก
- บน TikTok ผมแบ่ง 100 บาทเป็น ค่าคอม 30 แพลตฟอร์มเผื่อ 20 ค่าพิมพ์ 10–20 คลังส่งของราว 5 กำไร 30–40
- ลืม VAT กับต้นทุนแฝง คือทางลัดสู่การขายดีจนเจ๊ง
- ค่าแอดจ่ายต่อบิล ไม่ใช่ต่อเล่ม กำไรบางให้แก้ที่ยอดต่อบิล
- ตีตัวเลขให้จบก่อนสั่งพิมพ์ ไม่ใช่หลังพิมพ์
เงินที่เห็นในหน้าร้าน ไม่ใช่เงินที่เหลือในบัญชี
หลายคนเห็นยอดขายหนังสือของคนอื่นแล้วตาลุก ขายได้หลักแสน หลักล้าน คิดว่าเงินก้อนนั้นเข้ากระเป๋าทั้งหมด
ผมเคยคิดแบบนั้นเหมือนกัน แล้วก็โดนสอนด้วยของจริง
เล่มที่ขายดีที่สุดของผมบน TikTok มีช่วงที่ยอดขายพีควันละประมาณ 2,000 เล่ม เดือนที่ดีที่สุดทำยอดได้ประมาณ 10 ล้านบาทจากเล่มเดียว ฟังดูเยอะมาก แต่ความจริงที่คนไม่ค่อยรู้คือ ยอดขายไม่เท่ากับกำไร เพราะต้องหักค่าธรรมเนียม ภาษี ค่าคลังและส่งของ ค่าพิมพ์ ค่าแอด และค่าคอมนายหน้าอีกหลายทอด
ตัวอย่างที่ผมชอบโชว์ในคลาสคือใบแจ้งยอดจริง หนังสือขาย 375 บาท TikTok โอนเข้ามา 210.34 บาท และนั่นยังไม่ใช่กำไร เพราะยังไม่ได้หักค่าคลัง ต้นทุนเล่ม VAT และค่าแอด
ขายหนังสือ 100 บาท เงินไปอยู่ตรงไหนบ้าง
คำตอบสั้นๆ คือ ถ้าขายบน TikTok ผ่านนายหน้า เงิน 100 บาทจะเหลือเป็นกำไรประมาณ 30–40 บาท ก่อนแบ่งไปยิงแอด
นี่คือโครงสร้างตัวอย่างที่ผมใช้คิดก่อนตั้งราคาทุกเล่ม
| ช่องต้นทุน | สัดส่วนโดยประมาณ | หมายเหตุ |
|---|---|---|
| ค่าคอมนายหน้า TikTok | ประมาณ 30% | ค่าเฉลี่ยที่ทำให้คนอยากช่วยขาย |
| ค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม | เผื่อไว้ประมาณ 20% | รวมค่าธรรมเนียมต่างๆ ที่เปลี่ยนได้ |
| ค่าพิมพ์หนังสือ | 10–20% | พิมพ์หลักพันเล่ม ต้นทุนต่อเล่มจะต่ำลง |
| คลังและส่งของ | ประมาณ 5% | ค่า Fulfillment |
| กำไร | 30–40% | แบ่งส่วนหนึ่งไปยิงแอด |
ตัวเลขทั้งหมดเป็นโครงสร้างตัวอย่างโดยประมาณ อาจเปลี่ยนตามช่วงเวลา ราคาขาย ยอดพิมพ์ และค่าธรรมเนียมของแพลตฟอร์มในตอนนั้น
ถ้าขายบน Facebook โครงจะต่างไป ไม่มีค่าคอมนายหน้า แต่ค่าแอดจะกินเยอะกว่า ผมตั้งเพดานไว้ประมาณนี้ ค่าผลิตไม่เกิน 20% ค่าแอดไม่เกิน 30% Fulfillment ไม่เกิน 10% VAT 7% เผื่อต้นทุนแฝง แล้วให้เหลือกำไรประมาณ 20%
ทำไมขายดีขึ้น แต่กำไรกลับน้อยลง
คำตอบคือ เพราะค่าแอดจ่ายต่อบิล ไม่ใช่ต่อเล่ม ถ้าลูกค้าซื้อทีละเล่ม ค่าแอดต่อบิลจะกินกำไรเกือบหมด
ผมเจอเรื่องนี้ตอนทำชุดหนังสือ Writer Selling ปี 2021 ยิ่งอัดแอด ยอดยิ่งขึ้น แต่กำไรเป็นเปอร์เซ็นต์ยิ่งบาง ผมไม่ได้แก้ด้วยการลดแอด แต่แก้ด้วยบันไดออเดอร์
เล่มเดี่ยวขาย 590 บาท แล้วทำแพ็คคู่ 990 บาท กำไรต่อออเดอร์ขยับจากประมาณ 200–300 บาท เป็น 500–800 บาท ค่าแอดเท่าเดิม แต่เงินต่อบิลเพิ่มขึ้น
อ่านวิธีตั้งราคาและบันไดอัปเซลเต็มๆ ได้ในตั้งราคาหนังสือ ต้นทุน 10 ช่อง
ต้นทุนแฝงที่คนมักลืม มีอะไรบ้าง
ต้นทุนที่คนลืมบ่อยที่สุดคือ VAT ค่าพิมพ์ซ้ำ และของที่ต้องเผื่อเสียหาย
ลิสต์ที่ผมให้ผู้เรียนเช็กทุกครั้งมีดังนี้
- VAT 7% ที่หลายคนไม่ได้ใส่ตอนตั้งราคา
- ค่าเผื่อแพลตฟอร์มปรับค่าธรรมเนียม ผมเผื่ออีกประมาณ 3%
- ค่าพิมพ์รอบถัดไป ถ้าขายดีต้องมีเงินสดพร้อมพิมพ์ไล่ตามยอด
- ค่าเล่มตัวอย่างที่ส่งให้นายหน้าและ KOL
- ค่าเล่มเสียหาย ตีกลับ หรือเปลี่ยนเล่ม
- ค่าแอดที่ใช้ดันคลิปที่เริ่มขายได้
ข้อ 3 สำคัญมาก ตอนเล่ม TikTok ของผมเริ่มขายดี ผมต้องพิมพ์ไล่ตามยอดจริงจาก 3,000 เป็น 5,000 เป็น 10,000 และ 20,000 เล่มต่อรอบ ถ้าไม่มีเงินสด ขายดีก็ไปต่อไม่ได้
คิดกำไรก่อนพิมพ์ ทำยังไง
คำตอบคือ ตั้งราคาจากต้นทุน ไม่ใช่ตั้งราคาตามความรู้สึก แล้วตั้งจุดคุ้มทุนเป็นจำนวนเล่มต่อเดือน
เล่มแรกของผมปี 2016 คือบทเรียนแพงที่สุด ต้นทุนตกเล่มละประมาณ 250 บาท แต่ผมตั้งราคา 220 บาท ขายหมดก็ยังขาดทุน และผมไม่รู้ตัวด้วยซ้ำจนพิมพ์มาแล้ว
ขั้นตอนที่ผมใช้ตอนนี้คือ
- ขอใบเสนอราคาโรงพิมพ์อย่างน้อย 3 ที่ แบบขั้น 100 / 300 / 1,000 / 3,000 เล่ม (ดูวิธีคุยโรงพิมพ์)
- แปลงต้นทุนทุกช่องเป็นเปอร์เซ็นต์ของราคาขาย
- ใส่ VAT และต้นทุนแฝงให้ครบ
- ดูว่าเหลือกำไรกี่บาทต่อเล่ม และกี่บาทต่อบิล
- ตั้งจุดคุ้มทุนเป็นเล่มต่อเดือน ถึงยิงต่อ ไม่ถึงหยุด
คำถามที่พบบ่อย
ขายหนังสือบน TikTok ได้กำไรกี่เปอร์เซ็นต์
จากโครงสร้างที่ผมใช้ จะเหลือกำไรประมาณ 30–40% ของราคาขาย ก่อนแบ่งไปยิงแอด ตัวเลขนี้เป็นค่าประมาณและขึ้นกับค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มและต้นทุนพิมพ์ในช่วงนั้น
ทำไมขายได้เยอะแต่เงินไม่เหลือ
ส่วนใหญ่เกิดจากตั้งราคาก่อนตีต้นทุน ลืมค่าคอม ลืม VAT หรือลูกค้าซื้อทีละเล่มจนค่าแอดต่อบิลกินกำไรหมด แก้ด้วยการตีต้นทุนใหม่และทำแพ็คคู่หรืออัปเซล
ค่าคอมนายหน้า 30% เยอะเกินไปไหม
สำหรับหนังสือบน TikTok ผมมองว่า 30% เป็นค่าเฉลี่ยที่ทำให้คนอยากช่วยขาย ถ้าประหยัดช่องต้นทุนผลิตได้หนึ่งช่อง ก็จ่ายค่าคอมเพิ่มได้หนึ่งช่อง
ต้องพิมพ์กี่เล่มถึงจะคุ้ม
ขายบน Facebook พิมพ์ร้อยเล่มก็ขายได้ แต่บน TikTok ต้องพิมพ์หลักพันเพื่อให้ต้นทุนต่อเล่มต่ำพอจ่ายค่าคอม ถ้าพิมพ์น้อยอย่าเพิ่งอัดแอด
ยอดขายหลักล้านแปลว่ารวยแล้วใช่ไหม
ไม่ใช่เสมอไป ยอดขายหลักล้านอาจเหลือกำไรไม่มากหลังหักทุกช่อง สิ่งที่ต้องดูคือกำไรต่อบิลและเงินสดที่เหลือหลังพิมพ์รอบถัดไป
ลงมือได้วันนี้
หยิบกระดาษมาหนึ่งแผ่น เขียนราคาที่คุณอยากขาย แล้วแบ่งเป็นช่องตามตารางข้างบน ถ้ากำไรเหลือไม่ถึง 20% ให้กลับไปแก้ราคา แก้ต้นทุน หรือคิดแพ็คคู่ก่อนสั่งพิมพ์
ยอดขายทำให้เราดีใจ แต่กำไรต่างหากที่ทำให้ธุรกิจอยู่รอด ตีตัวเลขให้จบก่อน แล้วค่อยกดสั่งโรงพิมพ์
เขียนโดย
กิตติพจน์ อินทะเสน (บก.แบงก์)นักเขียนไส้เปียก ผู้เชี่ยวชาญด้าน Self-publishing 10 ปีในวงการหนังสือ หนังสือขายรวมกว่า 200,000 เล่ม อยู่เบื้องหลังหนังสือหลายร้อยปก
ตัวเลขยอดขายเป็นประสบการณ์ของผู้สอนตามช่วงเวลาที่ระบุ ไม่ใช่การรับประกันผลลัพธ์หรือรายได้ของผู้เรียน ผลลัพธ์ขึ้นกับตลาด หัวข้อ และการลงมือของแต่ละคน
